Ποιότητα των υπηρεσιών υγείας: παραδείγματα εξειδικευμένων υπηρεσιών και «καλών πρακτικών»
Από Greece Wiki
Στην Ελλάδα ελάχιστα είναι τα παραδείγματα εξειδικευμένων υπηρεσιών υγείας που απευθύνονται σε μετανάστες και πρόσφυγες. Στο Εθνικό Σύστημα Υγείας δεν έχουν ενταχθεί ακόμη πρακτικές διαπολιτισμικής προσέγγισης και δεν παρέχονται πληροφορίες σε άλλες γλώσσες εκτός της Ελληνικής αλλά ούτε και η δυνατότητα διερμηνείας.
Μεμονωμένα παραδείγματα αφορούν κυρίως τις πρακτικές και συγκεκριμένα προγράμματα μη κυβερνητικών οργανώσεων που παρέχουν περίθαλψη και υπηρεσίες ψυχοκοινωνικής υποστήριξης σε μετανάστες «χωρίς έγγραφα», πρόσφυγες και μειονότητες. Οι Γιατροί του Κόσμου, η PRAKSIS, το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός, και οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα παρέχουν υπηρεσίες υγείας , συμβουλευτικής για ζητήματα υγείας και πρόνοιας και υπηρεσίες ψυχολογικής στήριξης. Οι Γιατροί του Κόσμου και η PRAKSIS λειτουργούν πολύϊατρεία στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και την Κρήτη προσφέροντας ιατρικές υπηρεσίες, φάρμακα και συμβουλευτική για θέματα πρόνοιας και ένταξης, σε μετανάστες «χωρίς έγγραφα» και αιτούντες άσυλο οι οποίοι τελούν υπό καθεστώς απέλασης. Το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες και ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός παρέχουν υπηρεσίες συμβουλευτικής και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης σε καταυλισμούς προσφύγων. Ορισμένες οργανώσεις χρησιμοποιούν διερμηνείς αν και αυτό δεν αντιπροσωπεύει καθολική πρακτική.
Άλλες πρωτοβουλίες, μετά το 2000 αφορούν προγράμματα ψυχικής υγείας. Τα προγράμματα «Ψυχαδέλφεια» και «Ψυχαργώς», υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υγείας, προβλέπουν την ίδρυση και υποστήριξη δομών παροχής υπηρεσιών ψυχοκοινωνικής υποστήριξης σε ευπαθείς ομάδες. Ειδικότερα στα πλαίσια του προγράμματος λειτουργούν Κέντρα Ημέρας όπου παρέχονται ψυχοκοινωνικές υπηρεσίες σε μετανάστες και πρόσφυγες, Ρομά και Έλληνες της μουσουλμανικής κοινότητας . Η μη κυβερνητική οργάνωση Κλίμακα λειτουργεί από του 2005 Κέντρα Ημέρας προσφέροντας υπηρεσίες στις παραπάνω ομάδες. Από το 2007 η οργάνωση « Συν-ειρμός», στα πλαίσια του προγράμματος «Ψυχαργώς» λειτουργεί το Κέντρο Ημέρας Βαβέλ, στο κέντρο της Αθήνας ,το οποίο απευθύνεται αποκλειστικά σε μετανάστες και έχει ως στόχο την ενεργητική προσέγγιση των μεταναστών, είτε αυτοί αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας είτε βιώνουν συνθήκες που ευνοούν την εμφάνιση-εκδήλωση αυτών των προβλημάτων. Επίσης, στην Ψυχιατρική Κλινική του Αιγινήτειου Νοσοκομείου λειτουργεί ειδική διαπολιτισμική μονάδα υγείας για μετανάστες , δύο φορές την εβδομάδα.
Η μεγάλη πλειοψηφία των μεταναστών δεν μπορεί όμως να εξυπηρετηθεί από τις προαναφερθείσες δομές και προγράμματα καθώς οι δυνατότητες αυτών των πρωτοβουλιών δεν είναι ικανές να αντεπεξέλθουν σε μεγάλους αριθμούς μεταναστών. Για αυτό το λόγο, ενώ τέτοιες προσπάθειες, εναλλακτικές του ΕΣΥ, πρέπει βεβαίως, να εμψυχωθούν και να στηριχθούν, δεν μπορούν ωστόσο σε καμία περίπτωση να το υποκαταστήσουν. Υπάρχει ανάγκη για συντονισμένα μέτρα ώστε να καταπολεμηθεί η γραφειοκρατία, να διαχυθεί η πολιτισμική ευαισθησία στους λειτουργούς υγείας, να εκπαιδευτεί ένα πληροφορημένο και με γλωσσικές δεξιότητες προσωπικό και να εξασφαλιστεί η διαθεσιμότητα και προσβασιμότητα της ενημέρωσης γύρω από ζητήματα υγείας, κλπ. Πολύ πρόσφατα, μέσα στο 2008, η ηγεσία του Υπουργείου Υγείας αναφέρθηκε στη δημιουργία ενός παρατηρητηρίου για την υγεία των μεταναστών στα Ευρωπαϊκά πρότυπα.
Υπηρεσίες του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες
Ιατρείο Διαπολιτισμικής Ψυχιατρικής
Εθνικό Κέντρο Άμεσης Κοινωνικής Βοήθειας (ΕΚΑΚΒ)
Υπηρεσίες του Δήμου Αθηναίων προς μετανάστες
Παρατηρητήριο της υγείας των μεταναστών , iatrikionline.gr, 31/01/08
